Sesja tematyczna 7

Aplikacja nowych technologii w badaniach wykopaliskowych i niedestrukcyjnych

Organizator:
mgr Andrzej Gołembnik (Zespół Archeologiczno-Konserwatorski Andrzej Gołembnik, Ostrówek)

Powodem, dla którego w ramach Pierwszego Kongresu Archeologii Polskiej podjęto się organizacji sesji tematycznej poświęconej zastosowaniom w archeologii najnowszych technik i technologii jest z jednej strony dynamiczny rozwój technik pomiarowych i dokumentacyjnych, idących w parze z rozwojem przestrzennych baz danych obsługiwanych przez coraz wydajniejsze procesory, z drugiej zaś strony nieustający wzrost zainteresowania tymi rozwiązaniami, szczególnie ze strony młodych naukowców. Zdecydowano się przy tym tematykę sesji poszerzyć, otwierając ją dla tych, którzy najnowsze rozwiązania pragną wykorzystywać na polu bezinwazyjnej prospekcji terenowych.

Ta niewątpliwie korzystna tendencja, a więc efektywne narzędzia w rękach młodych ludzi, wymaga stworzenia platformy wymiany poglądów i dyskusji, bowiem jak dotychczas żadna ze znanych mi uczelni nie uczy studentów podstaw metodyki badawczej, opartej na zastosowaniu sprzętu i oprogramowania nowej generacji. Dynamiczny rozwój w tych dziedzinach tworzy nowy nurt w historii archeologii, nurt promujący badaczy o dużej wrażliwości i wyobraźni, wykorzystujących do maksimum możliwości jakie niesie rozwój technologiczny. Nie zawsze jednak są to ludzie o wystarczającym poziomie wiedzy ogólnej i działania części z nich mogą budzić niepokój. Pamiętać należy także i o tym, że przy obecnym poziomie edukacji, niesprawnym systemie organizacyjnym służb konserwatorskich i wadliwych uregulowaniach prawnych opieki nad zabytkami, beztroskie zastosowanie nowych technik, szczególnie na rynku komercyjnym przynosić może niepowetowane straty. Nie zmienia to faktu, że rozwój archeologii znalazł się w korzystnym dla nauki punkcie zwrotnym i należy w związku z tym dołożyć wszelkich starań, aby entuzjazm jaki wyzwalają nowe technologie stał się impulsem do trwałych zmian jakościowych.

Jedynym rozsądnym działaniem w dobie rewolucji technologicznej jest zatem zapewnienie możliwości twórczej konfrontacji metod, sposobów, a przede wszystkim zestawienia opinii ludzi, którzy na co dzień pracują z nowymi technologiami. Takim właściwym kierunkiem działania jest powołanie w naszym kraju oddziału CAA, a także zapowiedź rozpoczęcia działania Komisji ds. aplikacji nowych technologii przy Stowarzyszeniu Naukowym Archeologów Polskich. Takim też działaniem jest organizacja specjalnej sesji, w ramach Pierwszego Kongresu Archeologii Polskiej.

Oczekujemy od referentów i słuchaczy zaangażowania i otwartości podczas dyskusji. Najciekawsze głosy z dyskusji będą bowiem publikowane w materiałach pokonferencyjnych. Na zakończenie warto podkreślić, że Stowarzyszenie Naukowe Archeologii Polskiej patronować będzie wszelkim działaniom związanym z rozwojem metodyki opartej na aplikacji nowych technologii.
 
Referaty:
1. Lotnicze skanowanie laserowe jako nowe źródło danych w badaniach nad średniowiecznym krajobrazem kulturowym – mgr Maria Legut-Pintal (Politechnika Wrocławska)
2. LiDAR – nowe narzędzie badania historii lasów – dr Janusz Budziszewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), prof. dr hab. Zbigniew Kobyliński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), dr Jacek Wysocki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
3. Analiza map archiwalnych i obrazów satelitarnych oraz wykorzystanie mobilnego GIS w prospekcji terenowej zagrożonych wybranych stanowisk w okolicach Luksoru – mgr Julia M. Chyla (UniGIS Kraków; Computer Aplications and Quantitative Methods in Archaeology – Poland, CAA Polska), mgr Wojciech Ejsmond (Warszawa)
4. Użycie foto-skaningu na zamku Chojnik i Gryf. Nowe metody dokumentacji w zderzeniu z problemami badawczymi i konserwatorskimi – inż. arch. Anna Kubicka (Politechnika Wrocławska)
5. Możliwości i ograniczenia w zastosowaniu metody skanowania z oświetleniem strukturalnym do trójwymiarowej dokumentacji zabytków archeologicznych – mgr Eryk Bunsch (Muzeum Pałac w Wilanowie), dr hab. inż. Robert Sitnik (Instytut Mikromechaniki i Fotoniki, Politechnika Warszawska)
6. Palatium na Ostrowie Lednickim – skaning laserowy i dokumentacja fotogrametryczna jako sposób inwentaryzacji stanu zachowania obiektu – mgr Karol Czajkowski (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
7. iArcheo – nowoczesne metody dokumentacji stanowiska archeologicznego przy Placu Teatralnym w Warszawie – dr hab. Bogdan Bobowski (Instytut Historii, Uniwersytet Zielonogórski), dr Maciej Krzywka, mgr Alan Jaskot
8. Podstawy metodyczne badań wykopaliskowych w dobie masowego wykorzystania zaawansowanych technologii – szansa czy pułapka – mgr Andrzej Gołembnik (Zespół Archeologiczno-Konserwatorski Andrzej Gołembnik, Ostrówek)
 
Postery:
I. Fotografia lotnicza w programach AZP – mgr Wiesław Stępień
II. Weryfikacja archeologicznych badań powierzchniowych przy pomocy GIS – mgr Magdalena Bryk (Computer Aplications and Quantitative Methods in Archaeology – Poland, CAA Polska), mgr Julia M. Chyla (UniGIS Kraków; Computer Aplications and Quantitative Methods in Archaeology – Poland, CAA Polska)
III. Nowoczesna prospekcja terenów leśnych. LiDAR, GIS i GPS w służbie archeologii – krok po kroku –lic. Michał Jakubczak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), lic. Michał Szubski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
IV. Nowe metody eksploracji naczyń z grobów ciałopalnych. Wstępne wyniki badań – mgr Agata Hałuszko (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Marek Grześkowiak, (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), dr n. med. Przemysław Jaźwiec (Zakład Radiologii Lekarskiej i Diagnostyki Obrazowej, 4. Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką, Wrocław), mgr Mateusz Krupski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Agata Sady (Muzeum Śląskie w Katowicach), mgr Andrzej Dwojak (Badania Archeologiczne „DWOJAK” Andrzej Dwojak, Wrocław), mgr Wojciech Łęcki (Badania Archeologiczne „DWOJAK” Andrzej Dwojak, Wrocław)
V. Projekt nieinwazyjnych badań grotów włóczni z cmentarzyska w Końskich, pow. konecki – mgr Artur Sierosławski (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie)
VI. Zapomniane grodziska. Niedestrukcyjne badania średniowiecznych założeń obronnych – mgr Maksym Mackiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), dr Mirosław Furmanek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Bartosz Myślecki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Paweł Zawadzki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)