SESJE TEMATYCZNE

Przedstawiamy Państwu 14 sesji tematycznych, które zostały ujęte w trzy grupy tematyczne oraz zgłoszone do nich referaty i postery. Dzienny i godzinowy rozkład sesji i referatów znajduje się pod adresem: http://archeologiapolska.pl/program/

ROZPLANOWANIE SESJI TEMATYCZNYCH

GODZINOWY ROZKŁAD REFERATÓW

GRUPA TEMATYCZNA I: NOWE ŹRÓDŁA, TEORIE I INTERPRETACJE W ARCHEOLOGII POLSKIEJ

Sesja tematyczna 1. Stan obecny i perspektywy badań nad epoką kamienia
Organizatorzy:
dr hab. Andrzej Wiśniewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
dr Katarzyna Pyżewicz (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

Ostatnie lata zaznaczyły się napływem różnorodnych danych odnoszących się do epoki kamienia. Dostęp do nowych technik prospekcji oraz dokumentowania obiektów i zabytków ruchomych, a także upowszechnienie się różnorodnych metod analitycznych spowodował przyrost informacji dotyczących zarówno kontekstu przyrodniczego, jak i charakterystyki różnorodnych dziedzin aktywności łowców i zbieraczy oraz pierwszych rolników i pasterzy.
W ostatnim okresie pojawiły się również liczne sygnały odejścia od dotychczasowej perspektywy badawczej, skupionej wokół paradygmatu kulturowo-historycznego. Manifestuje się to powstaniem opracowań, których zakres oraz przedmiot, a także metodologia, wykracza poza dotychczasowe ramy.
Sytuacja ta rodzi potrzebę odrębnego podsumowania dokonań oraz podjęcie próby zastanowienia się nad dalszymi krokami w rozwoju badań nad epoką kamienia w naszym kraju.
W ramach sesji proponujemy poruszyć problematykę dotyczącą: 1) regionalnych studiów nad strategiami przyżyciowymi łowców i zbieraczy oraz pierwszych rolników; 2) transmisji kulturowej i tradycji w epoce kamienia w świetle najnowszych badań; 3) chronologii „przełomowych okresów” epoki kamienia; 4) źródeł i rozwoju kultury symbolicznej w świetle najnowszych badań; 5) badań biologicznych w perspektywie archeologicznej.

Referaty:
1. Problematyka badawcza paleolitu dolnego strefy sudecko-karpackiej – dr hab. Jan Michał Burdukiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
2. Badania paleolitu środkowego na terenie Polski w ostatniej dekadzie: próba podsumowania – dr hab. Andrzej Wiśniewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
3. Polskie badania nad górnym paleolitem – dr hab. Krzysztof Cyrek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
4. Zagadnienia paleolitu schyłkowego w dorzeczach Odry i Wisły na tle środkowoeuropejskim – dr hab. Jan Michał Burdukiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
5. Kultura symboliczna łowców i zbieraczy u schyłku paleolitu – dr Tomasz Płonka (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
6. VI-IV tysiąclecie BC w Polsce z perspektywy tubylca – prof. dr hab. Stefan Karol Kozłowski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
7. Rozwój badań nad społecznościami neolitycznymi w Polsce południowo-zachodniej – dr Mirosław Furmanek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
8. Potencjał studiów traseologicznych i eksperymentalnych w polskich badaniach archeologicznych – dr Katarzyna Pyżewicz (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), dr Bernadeta Kufel-Diakowska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Marcin Diakowski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
9. Nowe metody badań nad górnictwem krzemienia – dr Janusz Budziszewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), dr Fabian Welc (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
10. O metodach pozyskiwania półsurowca wiórowego na ziemiach polskich w dobie neolitu – mgr Witold Migal (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie), mgr Witold Grużdź (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
11. Nowe materiały do poznania rozwoju solowarstwa z okresu neolitu, epoki brązu i wczesnej epoki żelaza na terenie podkrakowskim – mgr Marcin Przybyła („Pryncypat” Pracownia Archeologiczna Marcin Przybyła, Kraków)

Postery:
I. Na rubieży świata magdaleńskiego. Obozowisko w Klementowicach, Wyżyna Lubelska – mgr Tadeusz Wiśniewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)
II. Studium eksperymentalne nad realizacją koncepcji świderskiej – mgr Witold Grużdź (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), mgr Marcin Dziewanowski (Szczecin)
III. Obozowiska mezolityczne za stanowiska Ludowice 6. Wstępne wyniki badań – dr Grzegorz Osipowicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
IV. Obrządek pogrzebowy w mezolicie na ziemiach polskich – mgr Filip Marciniak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Rzeszowski)
V. Interdyscyplinarne badania stanowiska z rowami kultury jordanowskiej w Dobkowicach, woj. dolnośląskie – dr Mirosław Furmanek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Maciej Ehlert (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Marek Grześkowiak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Agata Hałuszko (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Mateusz Krupski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Maksym Mackiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Agata Sady (Muzeum Śląskie w Katowicach)
VI. Późnoneolityczne centrum sepulkralno-obrzędowe ze stanowiska Kowal 14 (Kujawy) – drGrzegorz Osipowicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Andrzej Bokiniec (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Krzysztof Kurzyk (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), mgr Dorota Bienias (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), mgr Tomasz Górzyński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Michał Jankowski (Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), mgr Krystyna Jędrychowska-Dańska (Zakład Biologii Molekularnej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi), mgr Małgorzata Kępa (Instytut Zoologii, Uniwersytet Jagielloński), mgr Anna Kozłowska (Instytut Zoologii, Uniwersytet Jagielloński), dr hab. Tomasz Kozłowski (Instytut Ekologii i Ochrony Środowiska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Agnieszka Noryśkiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Tomasz Płoszaj (Zakład Biologii Molekularnej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi), dr Laurie J. Reitsema (Bioarchaeology and Biochemistry Laboratory, University of Georgia), dr Jan Krzysztof Rumiński (Katedra Chemii Organicznej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Beata Stepańczak (Instytut Zoologii, Uniwersytet Jagielloński), dr hab. Krzysztof Szostek (Instytut Zoologii, Uniwersytet Jagielloński), dr Piotr Weckwerth (Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), prof. dr hab. Henryk W. Witas (Zakład Biologii Molekularnej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi)

 

Sesja tematyczna 2. Okres przedrzymski i okres wpływów rzymskich w dorzeczach Odry i Wisły: problemy i perspektywy badawcze
Organizatorzy:
dr hab. Artur Błażejewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
dr Henryk Machajewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański)
dr hab. Andrzej Michałowski (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

Przyrost źródeł, który nastąpił ostatnimi laty postawił wiele nowych pytań przed badaczami zajmującymi się problematyką tych okresów dziejów. Dla terenów Niżu Polskiego pojawiły się materiały, które w znaczący sposób wpływają na dotychczasowe postrzeganie procesów kulturowych. Zachodzi zatem potrzeba ponownego ich zdefiniowania oraz określenia znaczenia obserwowanych prądów cywilizacyjnych, mających udział w kształtowaniu się tutejszych społeczeństw.
Efektem sesji powinno być wskazanie podstawowych problemów badawczych oraz perspektyw rozwoju badań nad tymi okresami. Najistotniejszym będzie wskazanie węzłowych dziedzin aktywności badawczej, tematów wymagających szczególnej uwagi, jak np. studia nad chronologią, powiązaniami kulturowymi czy wykorzystaniem innowacyjnych metod badawczych. Istotne również będzie wykazanie specyfiki poszczególnych regionów i cech dystynktywnych jednostek kulturowych.

Referaty:
1. Pomorze Wschodnie u schyłku epoki brązu i na początku epoki żelaza. Stan badań oraz perspektywy badawcze na najbliższe lata – mgr Kamil Niedziółka (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański)
2. Za górami, za glebami, za ciekami, czy za słońcem? – uwarunkowania przyrodniczo-przestrzenne wpływające na prawdopodobne procesy formujące strukturę osadniczą kultury lateńskiej na Górnym Śląsku – dr Jan Zipser (Wrocław)
3. Przemiany kulturowe w Polsce północno-zachodniej w okresie przedrzymskim – dr Henryk Machajewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański)
4. Koniec – kontynuacja – początek? Wielkopolskie „pomiędzy” u progu młodszego okresu przedrzymskiego – dr hab. Andrzej Michałowski (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), dr Milena Teska (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
5. Okres przedrzymski na Śląsku – problemy i perspektywy badawcze – dr Marcin Bohr (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
6. Janków II koło Kalisza – faktoria celtycka na bursztynowym szlaku – dr hab. Marek Olędzki (Instytut Studiów Międzynarodowych, Uniwersytet Łódzki), mgr Leszek Ziąbka (Muzeum Okręgowe w Kaliszu), dr Adam Kędzierski (Kaliskie Stanowisko Archeologiczne Instytutu Archeologii i Etnologii PAN)
7. Budownictwo i styl wczesnorzymski w zachodniej strefie kultury przeworskiej – dr Tomasz Gralak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
8. Okres wpływów rzymskich i wędrówek ludów w dorzeczach Odry i Wisły – perspektywy badawcze – dr hab. Artur Błażejewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
9. Z problematyki badań nad osadnictwem kultury przeworskiej w Wielkopolsce wschodniej – mgr Mirosław Ciesielski (Polhamar sp. z o.o., Konin)
10. Wzorzec gospodarki ludności kultury przeworskiej na przykładzie osady w Witowie, stan. 14-15, w dorzeczu górnej Bzury – dr Lubomira Tyszler (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki)

11. Kultura wielbarska na ziemi dobrzyńskiej. Dotychczasowy stan badań i dalsze perspektywy badawcze – mgr Artur Kurpiewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), mgr Jadwiga Lewandowska (Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej, Rypin)

12. Grupa lubuska a kultura wielbarska – rozważania na podstawie odkryć w Górzycy nad środkową Odrą – mgr Krzysztof Socha (Muzeum Twierdzy Kostrzyn w Kostrzynie nad Odrą)
13. Z problematyki przestrzennego i chronologicznego napływu ceramiki terra sigillata w dorzecza Odry i Wisły. Spektra i modele recepcji naczyń – dr Lubomira Tyszler (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki)
14. Wpływy skandynawskie w uzbrojeniu kultury luboszyckiej – mgr Karol Demkowicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki), mgr Agata Andrzejewska (Instytut Historii, Uniwersytet Łódzki)
15. Problemy i perspektywy w badaniach nad rozwojem grupy olsztyńskiej w późnym okresie wędrówek ludów – dr Mirosław Rudnicki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki)

Postery:
I. Cmentarzysko ciałopalne kultury pomorskiej i przeworskiej w Gulinie-Młynie, woj. mazowieckie – mgr Małgorzata Cieślak-Kopyt (Muzeum im. J. Malczewskiego w Radomiu)
II. Charakterystyka osady kultury przeworskiej z okresu wpływów rzymskich w Nieszawie Kolonii, pow. opolski, woj. lubelskie, na podstawie badań interdyscyplinarnych. Osiągnięcia i perspektywy badawcze – mgr Marta Stasiak-Cyran (Muzeum Lubelskie w Lublinie)
III. Zespół osadniczy w Ulowie na Roztoczu Środkowym – dr Barbara Niezabitowska-Wiśniewska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)
IV. Groby z ostrogami w kulturze wielbarskiej – mgr Emila Smółka (Instytut Prahistorii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

 

Sesja tematyczna 3. Polskie badania archeologiczne peryferii świata antycznego
Organizatorzy:
dr Magdalena Żurek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
dr Radosław Gawroński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)

Celem sesji jest zaprezentowanie programów badawczych realizowanych przez polskich archeologów w Egipcie, Sudanie, Kuwejcie czy na Krymie.

Referaty:
1. Egipskie reliefy grobowe z okresu Starego Państwa (około 4300 BP) jako źródło danych paleoklimatycznych – dr Fabian Welc (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), mgr Aleksandra Orłowska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
2. Kompleksy grobowe dostojników z okresu Średniego Państwa na nekropoli tebańskiej w świetle polskich badań archeologicznych – mgr Patryk Chudzik (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
3. Badania archeologiczne na stanowisku Tell El-Murra (Egipt, Delta Nilu) – mgr Grzegorz Pryc (Instytut Archeologii, Uniwersytet Jagielloński)
4. Świątynia ognia z początków I tys. p.n.e. na Topaz Gala depe w południowym Turkmenistanie – mgr Marcin Wagner (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)
5. Ślady armii rzymskiej na terenie Chersonezu Taurydzkiego (Sewastopol), na podstawie wybranych kategorii zabytków – dr Radosław Gawroński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), dr Radosław Karasiewicz-Szczypiorski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)
6. Via Regia, Leoforos, Odos Egnatia – historia żywej arterii Thessalonik od okresu hellenistycznego aż po okres współczesny – mgr Roman Szlązak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
7. Badania chrześcijańskiej osady Qusur na wyspie Fajlaka (Kuwejt) – perspektywy i możliwości – dr Magdalena Żurek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
8. Polskie badania archeologiczne Półwyspu Iberyjskiego – rys historyczny i perspektywy – dr Michał Krueger (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

Postery:
I. Pochówki towarzyszące z okresu I dynastii w Abydos i Sakkarze – mgr Aleksandra Orłowska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
II. Zeer – tradycyjne naczynie do chłodzenia wody pitnej. Obserwacje etnograficzne poczynione w Sudanie – dr Michał Bieniada (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
III. Oktogon przy bramie Vardar – wyjątkowa konstrukcja wczesnobizantyjskich Salonik – mgr Roman Szlązak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
IV. Miejsce zwierząt w kulturze pazyrykskiej. Próba interpretacji na podstawie znalezisk grobowych – lic. Wioleta Ziółkowska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)

 

Sesja tematyczna 4. Miasta i zamki: nowe źródła i interpretacje w archeologii średniowiecza i czasów nowożytnych
Organizatorzy:
dr hab. inż. arch. Małgorzata Chorowska (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska)
dr Roland Mruczek (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska)
dr Michał Starski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)

Ostatnie dwadzieścia lat przyniosło znaczny wzrost badań archeologicznych prowadzonych na zamkach i w miastach historycznych. Prace te, o różnej intensywności, charakterze i skali objęły swoim zasięgiem dużą liczbę tego rodzaju założeń na obszarze całego kraju. W większości bazują one nie tylko na tradycyjnych technikach archeologicznych badań wykopaliskowych, ale mają charakter interdyscyplinarny i prowadzone są w oparciu o nowoczesne techniki. W sposób niekwestionowany doprowadziły one do znaczącego wzrostu liczby źródeł do poznania okresu późnego średniowiecza i czasów nowożytnych. Pozwoliły także poszerzyć dotychczasową wiedzę i zrekonstruować złożone aspekty osadnictwa i kultury materialnej czasów historycznych.

Celem sesji jest zaprezentowanie rezultatów badań wybranych ośrodków miejskich i założeń zamkowych na terenie kraju. Referenci podejmą zatem próbę przedstawienia różnorodności systemów obronno-reprezentacyjnych oraz struktur miejskich funkcjonujących niegdyś na obszarze obecnej Polski. W zamierzeniu organizatorów w referatach zostanie podsumowany zarówno dorobek ostatnich lat jak i pokoleń badaczy, a ważnym elementem będzie omówienie stanu dotychczasowej wiedzy, ocena rezultatów badań oraz określenie potrzeb badawczych i perspektyw w zakresie omawianej tematyki. W wystąpieniach podjęta zostanie też problematyka na ile dajemy sobie radę z dobrodziejstwem wzrostu liczebności prac i interpretacją poczynionych w ich toku odkryć.

Referaty:
I. Zamki
1. Problematyka badań i ochrony siedzib mieszkalno-obronnych na przykładzie doświadczeń dolnośląskich ostatniego dwudziestolecia – dr hab. inż. arch. Małgorzata Chorowska (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska)
2. Budowa władztwa terytorialnego Piastów fürstenberskich w oparciu o zamki. Próba modelu – dr Artur Boguszewicz (Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej, Uniwersytet Wrocławski)
3. Problem związku późnośredniowiecznych założeń obronnych z terenu Przedgórza Sudeckiego z górnictwem metali – mgr inż. arch. Paweł Rajski (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska), mgr Jerzy Serafin (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska), dr Tomasz Stolarczyk (Muzeum Miedzi w Legnicy)
4. Średniowieczne warownie zachodniej Małopolski. Stan i perspektywy badań archeologicznych – dr Michał Wojenka (Instytut Archeologii, Uniwersytet Jagielloński)
5. Zamki Niżu Polskiego w świetle ostatniej dekady badań archeologiczno-architektonicznych. Badania – metody – interpretacje – mgr Tomasz Olszacki (Pracownia Archeologiczna “TRECENTO”, Łódź), dr Artur Różański (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
6. Osada obronna – gród – zamek. O potrzebie uściślenia definicji wybranych typów założeń obronnych z obszaru Polski północno-wschodniej – mgr Grzegorz Świderski (Ośrodek Badań Naukowych im. W. Kętrzyńskiego w Olsztynie)
7. Bezławki – ocalić od zniszczenia. Badania archeologiczne krzyżackiej strażnicy typu Wildhaus z pogranicza Wielkiej Puszczy – dr Arkadiusz Koperkiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański)
8. Nauka czy fikcja, czyli uwarunkowania komercyjnych badań zamków – mgr Radosław Herman (ARCH-TECH sp. z o.o., Łódź)

II. Miasta
1. Miasto średniowieczne na Śląsku. Problemy badawcze i konserwatorskie – dr Roland Mruczek (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska)
2. „Nowe” stare źródła. Badania pewnego bloku zabudowy staromiejskiej w kontekście dyskusji nad zagospodarowaniem parceli mieszczańskiej i lokacją Wrocławia – dr Maciej Krzywka (Usługi Archeologiczno-Architektoniczne Maciej Krzywka, Wrocław)
3. Rynki Krakowa i Wrocławia w XIII-XIV wieku – dr Cezary Buśko („Archeologia B.C.” Cezary Buśko, Wrocław)
4. Stargard – ostatnie dziesięć lat badań nad dziejami miasta. Sukcesy i porażki – dr Marcin Majewski (Muzeum w Stargardzie)
5. Małe miasta Pomorza Gdańskiego. Wybrane problemy i potrzeby badawcze – dr Michał Starski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)
6. Mieszczańska parcela budowlana wyznacznikiem rozwoju przestrzennego późnośredniowiecznej Bydgoszczy – mgr Anna Siwiak, mgr Wojciech Siwiak (Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska Wojciech Siwiak, Bydgoszcz)
7. Ciągi komunikacyjne w dawnym Włocławku – mgr Arkadiusz Wiktor, dr Joanna Abramów (ARCHBOT Pracownia Archeologiczna i Archeobotaniczna Arkadiusz Wiktor, Skulsk)
8. Archeologia miasta-twierdzy Kostrzyn nad Odrą. Stan badań i perspektywy badawcze – mgr Krzysztof Socha (Muzeum Twierdzy Kostrzyn, Kostrzyn nad Odrą)
9. Badania archeologiczne i architektoniczne Warszawy dawniej i dziś. Fakty znane i nieznane – mgr Włodzimierz Pela (Warszawa)
10. Sobótka jako przykład rozplanowania małych miast śląskich – mgr Wioletta Nowaczyk (AKME – Zdzisław Wiśniewski sp. z o.o., Wrocław)
11. Początki obwarowań miejskich na Dolnym Śląsku w świetle najnowszych badań – mgr Tomasz Kastek (AKME – Zdzisław Wiśniewski sp. z o.o., Wrocław)
12. Średniowieczne, miejskie piece słodownicze na ziemiach polskich – dr Dobiesław Karst (Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy)
13. Zabudowania miast śląskich wedle wedut 1536/1537 – mgr Arkadiusz Przybyłok (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki)

Postery:
I. Małe zamki w małych społecznościach – dr Arkadiusz Koperkiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański)
II. Zamek Niesytno w Płoninie w świetle badań z lat 2012-2013 – mgr inż. arch. Piotr Błoniewski (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska), dr hab. inż. arch. Małgorzata Chorowska (Instytut Historii Architektury, Sztuki i Techniki, Politechnika Wrocławska), mgr Tomasz Olszacki (Pracownia Archeologiczna “TRECENTO”, Łódź)
III. Badania archeologiczne założenia zamkowego w Człuchowie z lat 2008-2013 – mgr Maciej Kurdwanowski (Usługi Archeologiczne Maciej Kurdwanowski, Warszawa), dr Michał Starski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)
IV. Dzieje grodu i grodziska Piotrówka w Radomiu – mgr Katarzyna Solarska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa)

 

Sesja tematyczna 5.
Archeologia współczesności. Archeologia konfliktu. Archeologia martyrologii XX wieku
Organizator:
dr Anna Zalewska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie)

Sesja skierowana jest do osób zainteresowanych materialnymi śladami bliskiej przeszłości oraz odpowiedziami na pytania typu: czy archeologia jest w stanie i czy powinna ustosunkowywać się w sposób systematyczny i zaplanowany do problematyki współczesności; w jaki sposób/na ile materialne pozostałości przeszłości mogą wzbogacić naszą wiedzę na temat rzeczywistości minionej, określanej mianem historii współczesnej; jakiego typu wyzwania, trudności, zagrożenia, etc. napotyka(ła) ochrona i/lub reprezentacja materialnych pozostałości bliskiej przeszłości; w jaki sposób materialne ślady konfliktów zbrojnych, zbrodni i represji XX wieku (które zostały lub mogą zostać rozpoznane z użyciem metod archeologicznych) mogą kształtować lub kształtują społeczną świadomość bolesnego dziedzictwa?

Koncepcja sesji oparta została na dwóch porządkach: z pierwszym porządkiem związana jest problematyka lokalizacji, dokumentowania, interpretacji i tworzenia optymalnej w aktualnych warunkach bazy danych i wyników analiz materialnych pozostałości pochodzących z XX-wiecznych konfliktów (zwłaszcza pierwszej i drugiej wojny światowej na terenach dzisiejszej Polski) oraz zbrodni popełnionych przez władze nazistowskie i komunistyczne. W drugim porządku zawiera się problematyka związana z okresem powojennym, w trakcie którego zachodziły liczne procesy prowadzące do zacierania pamięci materii i mocy dowodowej materialnych pozostałości.

Obok archeologów, na których czynny udział i uczestnictwo w charakterze referentów, słuchaczy, dyskutantów bardzo liczymy – do uczestnictwa w sesji zapraszamy również historyków, antropologów, muzealników, literaturoznawców, medyków sądowych, kulturoznawców, etnologów oraz wszystkich zainteresowanych materialnymi śladami bliskiej przeszłości, ich wartością (dowodową, poznawczą, moralną, etc.), ich specyfiką i ich rolami społecznymi.

Referaty:
I. Archeologia współczesności. Archeologia konfliktu
1. Wprowadzenie do problematyki, zarys dziejów i specyfiki badań: archeologia pól bitewnych versus „archeologia konfliktu” – dr Anna Zalewska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie), mgr Paweł Zawadzki („Tempus” Usługi Archeologiczne Paweł Zawadzki, Świdnica)
2. Wraki jednostek z I i II wojny światowej. Mokre groby. Dziedzictwo. Niebezpieczne obiekty – mgr Andrzej W. Święch
3. Zanikający potencjał archeologii wojennej regionu kujawsko-pomorskiego – prof. dr hab. Jacek Woźny (Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz)
4. Historia współczesna w konfrontacji ze źródłami archeologicznymi. Badania epizodów II wojny światowej i okresu powojennego – dr Paweł Konczewski (Pracowania Archeologiczno-Konserwatorska „Antiqua” Paweł Konczewski, Trzebnica)
5. O pewnym kuriozalnym znalezisku uzbrojenia ze Stargardu – mgr Karol Demkowicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki), mgr Arkadiusz Michalak (Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze z/s w Świdnicy)
6. Wyniki badań sondażowych przeprowadzonych na terenie Fortu nr 2 „Kościuszko” w Krakowie – mgr Sławomir Chwałek (“Meander” Sławomir Chwałek, Kraków), mgr Radosław Czerniak (Pracownia Archeologiczna IN SITU Radosław Czerniak, Wieliczka), mgr Marcin Przybyła („Pryncypat” Pracownia Archeologiczna Marcin Przybyła, Kraków)
7. Wstępne wyniki badań XIX-wiecznego cmentarza staromarcińskiego w Poznaniu – mgr Piotr Wawrzyniak (Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska Alina Jaszewska, Zielona Góra)
8. Archeologia sądowa – możliwości i kierunki badawcze – dr hab. Maciej Trzciński (Katedra Kryminalistyki, Uniwersytet Wrocławski)
9. „Każda najmniejsza kość ma znaczenie…” – mgr Agata Thannhäuser (Katedra Medycyny Sądowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu), dr Łukasz Szleszkowski (Katedra Medycyny Sądowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu)

II. Archeologia martyrologii XX wieku – nowe źródła, teorie i interpretacje
1. Z problematyki badań cmentarzy polskich oficerów i służby państwowych zamordowanych w 1940 roku przez NKWD na terenie Rosji – prof. dr hab. Marian Głosek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki)
2. Archeologowie a ZBRODNIA KATYŃSKA – prof. dr hab. Maria Magdalena Blombergowa (Łódź)
3. Archeologia cmentarzy katyńskich w Charkowie (Piatichatki) i w Kijowie (Bykownia) – prof. dr hab. Andrzej Kola (Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)
4. Poszukiwania ofiar rzezi wołyńskiej na terenie Ukrainy – Poryck-Pawliwka, Ostrówki, Wola Ostrowiecka – dr Leon Popek (Instytut Pamięci Narodowej, Lublin), mgr Michał Siemiński (Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa), mgr Olaf Popkiewicz (Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)
5. Archeologiczne struktury grobowe totalitaryzmu II wojny światowej na majdanie średniowiecznego grodziska we Włodzimierzu Wołyńskim na Ukrainie – dr Dominika Siemińska (Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)
6. Pierwsze polskie poszukiwania grobów ofiar września 1939 roku na terenie Białorusi – dr Dominika Siemińska (Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa), mgr Adam Kuczyński (Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa)
7. Badania archeologiczne na terenie byłego obozu zagłady Żydów w Sobiborze, gm. Włodawa, w latach 2000-2013 – mgr Wojciech Mazurek („SUB TERRA” Badania Archeologiczne, Chełm), mgr Yoram Haimi (Izrael)
8. Odkrywanie warstw niepamięci. Poszukiwania pochówków ofiar publicznej egzekucji w Zgierzu (20.III.1942) – dr Olgierd Ławrynowicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki)
9. Polska Baza Genetyczna Ofiar Totalitaryzmów – identyfikacja ofiar terroru komunistycznego ekshumowanych z Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie – dr Andrzej Ossowski (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie), dr Tomasz Kupiec (Instytut Ekspertyz Sądowych w Krakowie), dr hab. Krzysztof Szwagrzyk (Instytut Pamięci Narodowej), dr Jarosław Piątek (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie), dr Marcin Stefaniak (Instytut Pamięci Narodowej), mgr inż. Marta Kuś (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie), mgr Milena Bykowska (Instytut Pamięci Narodowej), dr Grażyna Zielińska (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie), dr Łukasz Szleszkowski (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu), mgr Agata Thannhäuser (Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu), prof. dr hab. Marek Edward Jasiński (Institute of Archaeology and Studies of Religion, Norwegian University of Science and Technology Trondheim, Norway), dr Anna Zalewska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Lublin), dr Agnieszka Binczak (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie), prof. dr hab. Andrzej Ciechanowicz (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie), dr hab. Mirosław Parafiniuk (Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie).

Postery:
I. Pozostałości umocnień polowych z okresu I wojny światowej na stanowisku 15 w Krakowie-Bieżanowie – mgr Sławomir Chwałek (“Meander” Sławomir Chwałek, Kraków), Arkadiusz Korus

 

GRUPA TEMATYCZNA II: TEORIE I METODY BADAŃ ARCHEOLOGICZNYCH

Sesja tematyczna 6. Polska myśl archeologiczna w przeszłości i obecnie
Organizator:
dr hab. Arkadiusz Marciniak (Instytut Prahistorii, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu)

Celem sesji jest próba zdefiniowania najważniejszych konceptualizacji polskiej myśli archeologicznej, które tworzą oblicze polskiej archeologii. W szczególności podjęta zostanie próba wydzielenia, zdefiniowania, scharakteryzowania i nazwania najbardziej dystynktywnych nurtów, podejść, ujęć czy szkół i nadania im odpowiedniej rangi w perspektywie historii myśli archeologicznej.

Dotychczasowe ujęcia dziejów polskiej archeologii koncentrowały się na historii odkryć, dziejach najważniejszych instytucji i ośrodków czy biografii wybitnych archeologów. Ujęcia aspirujące do bardziej pogłębionej oceny stanu polskiej archeologii rażą schematyzmem i uproszczeniami, a kategorie używane do ich opisu są w dużej mierze nieadekwatne.

Bez wątpienia odczuwalny jest brak dyskusji na temat tradycji intelektualnych polskiej archeologii oraz poważnej konceptualizacji jej głównych nurtów, która wykracza poza prezentację listy imponujących odkryć czy budowania coraz bardziej szczegółowych schematów chronologicznych.

W rezultacie tych zaniedbań status polskiej archeologii na tle Europy pozostaje w dużej mierze nieokreślony. Brak pogłębionej refleksji na poziomie metajęzykowym i krytycznego odniesienia się do kategorii porządkujących myśl archeologiczną uniemożliwia prowadzenie merytorycznej dyskusji zarówno w środowisku polskiej archeologii, jak i na zewnątrz.

Zgłaszane referaty powinny dotyczyć wyłącznie prób konceptualizacji różnych nurtów badawczych w polskiej archeologii – zarówno w przeszłości, jak i obecnie – w odniesieniu Dos tanu polskiej archeologii w momencie ich kształtowania się oraz w relacji do podobnych inicjatyw mających wówczas miejsce w Europie. Oczekujemy referatów o charakterze krytycznym, podejmujących próbę systematycznej i pogłębionej analizy głównych nurtów intelektualnych w polskiej archeologii.

Referaty:
1. Wprowadzenie – dr hab. Arkadiusz Marciniak (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
2. Włodzimierza Antoniewicza obraz starożytnej historii ziem polskich – prof. dr hab. Stefan Karol Kozłowski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
3. Etnoarcheologia Włodzimierza Hołubowicza – prof. dr hab. Zbigniew Kobyliński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
4. Archeologia osadnicza Janusz Kruka – prof. dr hab. Sławomir Kadrow (Instytut Archeologii, Uniwersytet Rzeszowski)
5. Próba konceptualizacji społecznych aspektów funkcjonowania archeologii i wytworów wiedzy archeologicznej we współczesnej Polsce – dr Michał Pawleta (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
6. Rola archeologii mediewistycznej w wypracowaniu modelu organizacji grodowej w Polsce – dr Tomisław Giergiel (Instytut Historii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)
7. Reinterpretacje – nowe wyzwania ostatnich dekad w archeologii polskiej – dr hab. Kazimierz Grążawski (Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie)

 

Sesja tematyczna 7. Aplikacja nowych technologii w badaniach wykopaliskowych i niedestrukcyjnych
Organizator:
mgr Andrzej Gołembnik (Zespół Archeologiczno-Konserwatorski Andrzej Gołembnik, Ostrówek)

Powodem, dla którego w ramach Pierwszego Kongresu Archeologii Polskiej podjęto się organizacji sesji tematycznej poświęconej zastosowaniom w archeologii najnowszych technik i technologii jest z jednej strony dynamiczny rozwój technik pomiarowych i dokumentacyjnych, idących w parze z rozwojem przestrzennych baz danych obsługiwanych przez coraz wydajniejsze procesory, z drugiej zaś strony nieustający wzrost zainteresowania tymi rozwiązaniami, szczególnie ze strony młodych naukowców. Zdecydowano się przy tym tematykę sesji poszerzyć, otwierając ją dla tych, którzy najnowsze rozwiązania pragną wykorzystywać na polu bezinwazyjnej prospekcji terenowych.

Ta niewątpliwie korzystna tendencja, a więc efektywne narzędzia w rękach młodych ludzi, wymaga stworzenia platformy wymiany poglądów i dyskusji, bowiem jak dotychczas żadna ze znanych mi uczelni nie uczy studentów podstaw metodyki badawczej, opartej na zastosowaniu sprzętu i oprogramowania nowej generacji. Dynamiczny rozwój w tych dziedzinach tworzy nowy nurt w historii archeologii, nurt promujący badaczy o dużej wrażliwości i wyobraźni, wykorzystujących do maksimum możliwości jakie niesie rozwój technologiczny. Nie zawsze jednak są to ludzie o wystarczającym poziomie wiedzy ogólnej i działania części z nich mogą budzić niepokój. Pamiętać należy także i o tym, że przy obecnym poziomie edukacji, niesprawnym systemie organizacyjnym służb konserwatorskich i wadliwych uregulowaniach prawnych opieki nad zabytkami, beztroskie zastosowanie nowych technik, szczególnie na rynku komercyjnym przynosić może niepowetowane straty. Nie zmienia to faktu, że rozwój archeologii znalazł się w korzystnym dla nauki punkcie zwrotnym i należy w związku z tym dołożyć wszelkich starań, aby entuzjazm jaki wyzwalają nowe technologie stał się impulsem do trwałych zmian jakościowych.

Jedynym rozsądnym działaniem w dobie rewolucji technologicznej jest zatem zapewnienie możliwości twórczej konfrontacji metod, sposobów, a przede wszystkim zestawienia opinii ludzi, którzy na co dzień pracują z nowymi technologiami. Takim właściwym kierunkiem działania jest powołanie w naszym kraju oddziału CAA, a także zapowiedź rozpoczęcia działania Komisji ds. aplikacji nowych technologii przy Stowarzyszeniu Naukowym Archeologów Polskich. Takim też działaniem jest organizacja specjalnej sesji, w ramach Pierwszego Kongresu Archeologii Polskiej.

Oczekujemy od referentów i słuchaczy zaangażowania i otwartości podczas dyskusji. Najciekawsze głosy z dyskusji będą bowiem publikowane w materiałach pokonferencyjnych. Na zakończenie warto podkreślić, że Stowarzyszenie Naukowe Archeologii Polskiej patronować będzie wszelkim działaniom związanym z rozwojem metodyki opartej na aplikacji nowych technologii.

Referaty:
1. Lotnicze skanowanie laserowe jako nowe źródło danych w badaniach nad średniowiecznym krajobrazem kulturowym – mgr Maria Legut-Pintal (Politechnika Wrocławska)
2. LiDAR – nowe narzędzie badania historii lasów – dr Janusz Budziszewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), prof. dr hab. Zbigniew Kobyliński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), dr Jacek Wysocki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
3. Analiza map archiwalnych i obrazów satelitarnych oraz wykorzystanie mobilnego GIS w prospekcji terenowej zagrożonych wybranych stanowisk w okolicach Luksoru – mgr Julia M. Chyla (UniGIS Kraków; Computer Aplications and Quantitative Methods in Archaeology – Poland, CAA Polska), mgr Wojciech Ejsmond (Warszawa)
4. Użycie foto-skaningu na zamku Chojnik i Gryf. Nowe metody dokumentacji w zderzeniu z problemami badawczymi i konserwatorskimi – inż. arch. Anna Kubicka (Politechnika Wrocławska)
5. Możliwości i ograniczenia w zastosowaniu metody skanowania z oświetleniem strukturalnym do trójwymiarowej dokumentacji zabytków archeologicznych – mgr Eryk Bunsch (Muzeum Pałac w Wilanowie), dr hab. inż. Robert Sitnik (Instytut Mikromechaniki i Fotoniki, Politechnika Warszawska)
6. Palatium na Ostrowie Lednickim – skaning laserowy i dokumentacja fotogrametryczna jako sposób inwentaryzacji stanu zachowania obiektu – mgr Karol Czajkowski (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
7. iArcheo – nowoczesne metody dokumentacji stanowiska archeologicznego przy Placu Teatralnym w Warszawie – dr hab. Bogdan Bobowski (Instytut Historii, Uniwersytet Zielonogórski), dr Maciej Krzywka, mgr Alan Jaskot
8. Podstawy metodyczne badań wykopaliskowych w dobie masowego wykorzystania zaawansowanych technologii – szansa czy pułapka – mgr Andrzej Gołembnik (Zespół Archeologiczno-Konserwatorski Andrzej Gołembnik, Ostrówek)

Postery:
I. Fotografia lotnicza w programach AZP – mgr Wiesław Stępień
II. Weryfikacja archeologicznych badań powierzchniowych przy pomocy GIS – mgr Magdalena Bryk (Computer Aplications and Quantitative Methods in Archaeology – Poland, CAA Polska), mgr Julia M. Chyla (UniGIS Kraków; Computer Aplications and Quantitative Methods in Archaeology – Poland, CAA Polska)
III. Nowoczesna prospekcja terenów leśnych. LiDAR, GIS i GPS w służbie archeologii – krok po kroku –lic. Michał Jakubczak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), lic. Michał Szubski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
IV. Nowe metody eksploracji naczyń z grobów ciałopalnych. Wstępne wyniki badań – mgr Agata Hałuszko (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Marek Grześkowiak, (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), dr n. med. Przemysław Jaźwiec (Zakład Radiologii Lekarskiej i Diagnostyki Obrazowej, 4. Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką, Wrocław), mgr Mateusz Krupski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Agata Sady (Muzeum Śląskie w Katowicach), mgr Andrzej Dwojak (Badania Archeologiczne „DWOJAK” Andrzej Dwojak, Wrocław), mgr Wojciech Łęcki (Badania Archeologiczne „DWOJAK” Andrzej Dwojak, Wrocław)
V. Projekt nieinwazyjnych badań grotów włóczni z cmentarzyska w Końskich, pow. konecki – mgr Artur Sierosławski (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie)
VI. Zapomniane grodziska. Niedestrukcyjne badania średniowiecznych założeń obronnych – mgr Maksym Mackiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), dr Mirosław Furmanek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Bartosz Myślecki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski), mgr Paweł Zawadzki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)

 

Sesja tematyczna 8. Badania interdyscyplinarne w archeologii
Organizatorzy:
prof. dr hab. Maria Lityńska-Zając (Instytut Archeologii i Etnologii PAN)
mgr Grzegorz Skrzyński (Muzeum Ziemi PAN, Warszawa)

Środowisko przyrodnicze ma istotny wpływ na sposób życia społeczeństw ludzkich. Od rytmów i zasobności przyrody szczególnie wyraźnie uzależniony był człowiek w przeszłości. Zależność ta miała jednak charakter dwukierunkowy, ponieważ – dostosowując się do środowiska – człowiek jednocześnie, w sposób świadomy lub nieświadomy, wywoływał zmiany w otaczającym go świecie w obszarach swojego bytowania. Efekty wzajemnych oddziaływań w czasach pre- i wczesnohistorycznych są zapisane w różnych źródłach archeologicznych oraz osadach naturalnych. Ich badaniem, oprócz archeologii, zajmują się nauki przyrodnicze, takie jak m. in. antropologia fizyczna, dendrochronologia, archeobotanika, archeozoologia, palinologia, geomorfologia i paleogeografia, genetyka, fizyka czy chemia. Dopiero wieloaspektowe podejście i współpraca między humanistami a przyrodnikami daje możliwość pełnej odpowiedzi na pytania nurtujące badaczy, zarówno archeologów i historyków, jak i naukowców zajmujących się naukami ścisłymi.
Nie będzie przesady w stwierdzeniu, że wzajemne relacje pomiędzy archeologią a naukami przyrodniczymi różnie się układały. Obecnie, przy wzrastającej roli badań podstawowych i uzyskiwaniu coraz bardziej znaczących odpowiedzi na nurtujące nas problemy, możemy postawić następujące pytania:
Czy archeologia w pełni wykorzystuje stwarzane możliwości?
Czy metodyka pozyskiwania źródeł przez archeologów jest prawidłowa?
Czy w pełni i wzajemnie potrafimy zinterpretować i wykorzystać dane uzyskane dzięki analizom specjalistycznym: archeologicznym i przyrodniczym?
Dlatego liczymy na udział w tej sesji przedstawicieli różnych dyscyplin naukowych, którzy przedstawią swoje propozycje i pomysły na współpracę z archeologami oraz zaprezentują własne doświadczenia płynące z dotychczasowej współpracy.

Referaty:
1. O potrzebie badań interdyscyplinarnych w archeologii – dr hab. Kazimierz Grążawski (Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie)
2. Studia archeobotaniczne w Karpatach. Metody, wyniki i problemy badawcze – dr hab. Maria Lityńska-Zając (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków), dr Magdalena Moskal-del Hoyo (Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków), mgr Katarzyna Cywa (Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków)
3. Roślinne zabytki w nawarstwieniach średniowiecznego Krakowa – nieudana próba opanowania chaosu czy pomocna ręka w archeologii? – dr Aldona Mueller-Bieniek (Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków), dr hab. Adam Walanus (Katedra Geoinformatyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków), mgr Emil Zaitz (Muzeum Archeologiczne w Krakowie)
4. Przemiany ekosystemów wodno-bagiennych i ekspansja roślinności antropogenicznej na terenie Gdańska (od V do XV wieku), w oparciu o dane paleoekologiczne z miejskich stanowisk archeologicznych – dr Joanna Święta-Musznicka (Katedra Ekologii Roślin, Uniwersytet Gdański), prof. dr hab. Małgorzata Latałowa (Katedra Ekologii Roślin, Uniwersytet Gdański)
5. Analizy paleofitosocjologiczne na podmokłych stanowiskach archeologicznych – nowe metody i perspektywy badawcze – mgr Grzegorz Skrzyński (Muzeum Ziemi PAN, Warszawa)
6. Wyniki interdyscyplinarnych badań przeprowadzonych w 2009/2010 roku na rynku w Gniewkowie, woj. kujawsko-pomorskie – dr Joanna Abramów, mgr Arkadiusz Wiktor („Archbot” Pracownia Archeologiczna i Archeobotaniczna Arkadiusz Wiktor, Skulsk)
7. Gospodarka rolna i użytkowanie roślin we wczesnośredniowiecznym Poznaniu w świetle analizy źródeł archeobotanicznych – dr Joanna Koszałka (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Poznań)
8. Badania szczątków roślinnych z pochówków w kryptach grobowych Archikatedry w Przemyślu z XVIII wieku – dr Katarzyna Pińska (Cerealia Archaeobotanical Services, Gdańsk), prof. dr hab. Anna Drążkowska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
9. Opracowanie materiału ceramicznego z Brzezia 17 (woj. małopolskie) w skali mikro- i makroskopowej – wykorzystanie metod badawczych z zakresu mineralogii i technik cyfrowych – dr Anna Rauba-Bukowska (Archeometria Anna Rauba-Bukowska, Kraków), mgr Kalina Juszczyk (Archeometria Anna Rauba-Bukowska, Kraków), dr Agnieszka Czekaj-Zastawny (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków)
10. Intencjonalny charakter obiektów popularnie określanych jako „korzeniaki” – mgr Sławomir Chwałek („Meander” Sławomir Chwałek, Kraków), prof. dr hab. Ireneusz Malik (Katedra Paleografii i Paleoekologii Czwartorzędu, Wydział Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski)
11. Radomski zespół osadniczy – zakres prac interdyscyplinarnych oraz perspektywy badawcze – mgr Katarzyna Solarska (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa)
12. Badania środowiska i ich rola w poznaniu przeszłości Amazonii – mgr Beata Golińska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Jagielloński)

Postery:
I. Środowisko przyrodnicze przedostatniego interglacjału (MIS 7) – czasu pojawienia się najstarszego osadnictwa paleolitycznego w strefie wyżyn na północ i wschód od Karpat – prof. dr hab. Maria Łanczont (Zakład Geoekologii i Paleogeografii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), prof. dr hab. Teresa Madeyska (Instytut Nauk Geologicznych PAN, Warszawa), dr hab. Krzysztof Cyrek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), prof. Oleksandr Sytnik (Instytut Ukrainoznawstwa im. I. Krypiakiewicza, Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Lwów), prof. Andryi Bogucki (Katedra Geomorfologii i Paleogeografii, Narodowy Uniwersytet im. I. Franko, Lwów),dr hab.Maryna Komar (Instytut Nauk Geologicznych i Muzeum Historii Naturalnej, Narodowa Akademii Nauk Ukrainy, Kijów), dr Maciej T. Krajcarz (Instytut Nauk Geologicznych PAN, Warszawa), mgr Magdalena Sudoł (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Magdalena Krajcarz (Instytut Nauk Geologicznych PAN, Warszawa)
II. Rekonstrukcja pierwotnej rzeźby lessowej w rejonie stanowiska magdaleńskiego w Klementowicach (Wyżyna Lubelska) w świetle analiz pedologicznych i GIS – mgr Tadeusz Wiśniewski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), dr Przemysław Mroczek (Zakład Geoekologii i Paleogeografii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie), dr Jan Rodzik (Roztoczańska Stacja Naukowa w Guciowie, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie)
III. Dieta mięsna mieszkańców oazy Serachs (południowy Turkmenistan) we wczesnej epoce żelaza – dr Joanna Piątkowska-Małecka (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski), mgr Marcin Wagner (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)
IV. Wczesnośredniowieczne urządzenia grzewcze i magazynowe w świetle eksperymentów archeologicznych – mgr Małgorzata Krasna-Korycińska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie; http://archeoconcept.blogspot.com)
V. Nowe znaleziska borówki bagiennej Vaccinium uliginosum ze stanowiska nr 2 w Radomiu – mgr Sylwia Wajda (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski), mgr Grzegorz Skrzyński (Muzeum Ziemi PAN, Warszawa)
VI. Dane archeobotaniczne na mapie Polski – mgr inż. Paweł Kućmierz (Katedra Geoinformatyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków), dr hab. Maria Lityńska-Zając (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kraków), dr hab. Adam Walanus (Katedra Geoinformatyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków), mgr inż. Bartłomiej Ślipek (Katedra Geoinformatyki i Informatyki Stosowanej, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków)
VII. Archeologia doświadczalna w Polsce – lic. Justyna Kuriga (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), mgr Justyna Orłowska (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), dr Grzegorz Osipowicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
VIII. Znaczenie analiz fizykochemicznych w archeologii, na przykładzie badań z rejonu Krakowa – dr inż. Marta Wardas-Lasoń (Centrum Badań Nawarstwień Historycznych, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków), dr inż. Aldona Garbacz-Klempka (Centrum Badań Nawarstwień Historycznych, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków)
IX. Centrum Badań Nawarstwień Historycznych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie – zastosowanie nowoczesnych metod badawczych w archeologii – prof. dr hab. inż. Józef Szczepan Suchy (Centrum Badań Nawarstwień Historycznych, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków), dr inż. Aldona Garbacz-Klempka (Centrum Badań Nawarstwień Historycznych, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków), dr inż. Marta Wardas-Lasoń (Centrum Badań Nawarstwień Historycznych, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków)

 

Sesja tematyczna 9. Archeologia podwodna w Polsce – stan badań i perspektywy rozwoju
Organizator:
dr hab. Andrzej Pydyn (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)

Od kilku dekad rozwój archeologii podwodnej w Polsce był ściśle związany z działalnością dwóch ośrodków: Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku oraz Zakładu Archeologii Podwodnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jednak ostatnie lata przyniosły wzrost zainteresowania ta gałęzią archeologii, czego rezultatem jest zwiększenie liczby realizowanych projektów badan podwodnych w kraju i za granicą. Jednocześnie realizowane są nowe programy dydaktyczne i popularyzatorskie. Jednak pojawiły się i nowe zagrożenia dla stanowisk podwodnych, co wiąże się koniecznością podjęcia wyzwań konserwatorskich.

Celem sesji będzie zaprezentowanie dorobku poszczególnych ośrodków badawczych oraz polskich badaczy działających poza granicami kraju.

Referaty:
1. O potrzebie badań interdyscyplinarnych w archeologii podwodnej na przykładzie stanowisk w Powidzu i Polanowie – dr hab. Andrzej Pydyn (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
2. Wczesnośredniowieczne mosty międzyrzecza Łaby i Wisły. Uwagi o interpretacji struktur palowych i zróżnicowaniu konstrukcyjnym mostów – dr Gerard Wilke (Kiel, Niemcy)
3. Podstawowe typy konstrukcji mostów drewnianych w Europie – mgr Krzysztof Radka (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
4. Problemy i wyzwania archeologii wód płytkich na przykładzie stanowiska Długie 14 w Jeziorze Długim/Modzeworwskim – mgr Mateusz Popek (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), mgr Paweł Stencel (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu), mgr Małgorzata Mileszczyk (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)
5. Wstępne wyniki nieinwazyjnych badań podwodnych na Wiśle na obszarze miasta Krakowa – mgr Sławomir Chwałek (Stowarzyszenie Archeologów Terenowych “STATER”, Kraków)
6. Od badań nad dawnym szkutnictwem ku archeologii łodzi i statków w Polsce – dr hab. Waldemar Ossowski (Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku)
7. Wrak osiemnastowiecznego statku “De Jonge Seerp” z Zatoki Gdańskiej – mgr Tomasz Bednarz (Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku)
8. Projekt utworzenia Działu Badań Podwodnych Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni – mgr Lech Trawicki (Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni)
9. Znaleziska kotwic u podnóża przylądka Aju-Dah na Krymie. Crimea Project Underwater Expedition – mgr Magdalena Nowakowska  (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski), mgr Piotr Prejs (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski), mgr Viaczeslav Gerasomov (Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Filia Symferopol)

Postery:
I. Monitoring podwodnych stanowisk archeologicznych za pomocą drewna współczesnego – założenia i doświadczenia – mgr inż. Magdalena Komorowicz (Instytut Technologii Drewna, Poznań), mgr Iwona Pomian (Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku), dr Hanna Wróblewska (Instytut Technologii Drewna, Poznań), dr hab. inż. Andrzej Fojutowski (Instytut Technologii Drewna, Poznań)

 

Sesja tematyczna 10. Interpretacje kultury symbolicznej w badaniach archeologicznych
Organizatorzy:
dr Joanna Wawrzeniuk (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
prof. dr hab. Jacek Woźny (Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz)

Celem sesji jest pokazanie nowych tendencji badawczych oraz prezentacja najnowszych badań archeologicznych związanych z miejscami kultu i szeroko rozumianą kulturą duchową w społeczeństwach pradziejowych i wczesnośredniowiecznych.

Referaty:
1. Ideowe i naukowe źródła interpretacji miejsc kultowych – prof. dr hab. Jacek Woźny (Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy)
2. Archeologia kognitywna wobec problemu genezy symboliki – prof. dr hab. Andrzej Piotr Kowalski (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański)
3. Świat symboliczny łowców mezolitycznych – dr Tomasz Płonka (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
4. Problematyka badań nad symboliką zwierząt w rytuałach pogrzebowych w społecznościach archaicznych w epoce kamienia na ziemiach polskich – mgr Jadwiga Lewandowska (Muzeum Ziemi Dobrzyńskiej, Rypin)
5. Z badań nad grobowcami bezkomorowymi w kulturze pucharów lejkowatych. Cmentarzysko w Lublinie-Sławinku, stanowisko 1-2 – mgr Marta Polańska (Muzeum Lubelskie w Lublinie)
6. Pałac w Knossos jako synonim labiryntu i Telesterion w Eleusis jako jego rzeczywiste odwzorowanie. Czyli jak Grecy okresu archaicznego postrzegali kulturę minojską – mgr Małgorzata Karpik (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki)
7. Warriors, heroes and gods, the religious implications of weapon depositions in the Polish Early Bronze Age – prof. Louis D. Nebelsick (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
8. Przydatność ikonografii naskalnej z epoki brązu w interpretacji kultury symbolicznej społeczeństw kultury pól popielnicowych – mgr Sławomir Górka (Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich, Oddział Lubuski)
9. Kultura okresu halsztackiego i kultura okresu lateńskiego jako wynik zmiany paradygmatów – dr Tomasz Gralak (Instytut Archeologii, Uniwersytet Wrocławski)
10. Kręgi kamienne w Odrach – symbolika przestrzeni – mgr Jerzy Czerniec (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa)
11. Jak ugryźć ‘wampira’? Kontrowersje w archeologicznych interpretacjach kultury symbolicznej – dr Leszek Gardeła (Snorrastofa – Medieval and Cultural Centre, Reykholt, Islandia)
12. Cmentarzyska jako materialny wyraz kryzysu społecznego? Symboliczna interpretacja cmentarzysk przełomu średniowiecza na ziemiach polskich – dr Adriana Ciesielska (Zakład Zasobów Poznawczych Człowieka, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Kalisz)
13. Współczesne interpretacje kultury symbolicznej dawnych Słowian – dr Joanna Wawrzeniuk (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
14. Badanie materialnych wytworów kultury a poznanie religii wczesnośredniowiecznych Słowian Zachodnich – mgr Paweł Szczepanik (Instytut Archeologii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu)
15. Możliwości poznawcze archeologii w toku identyfikacji wczesnośredniowiecznych ośrodków kultu pogańskiego na Słowiańszczyźnie – mgr Kamil Kajkowski (Muzeum Zachodnio-Kaszubskie, Bytów), mgr Andrzej Kuczkowski (Muzeum w Koszalinie)
16. W drodze po koronę. O bazylikach dwuchórowych i transepcie okcydentalnym w architekturze Przemyślidów w 2. połowie XI wieku – mgr Kamila Oleś (Uniwersytet Karola w Pradze; Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
17. Gesty pokutne we wczesnośredniowiecznej obrzędowości pogrzebowej – dr Arkadiusz Koperkiewicz (Instytut Archeologii, Uniwersytet Gdański)
18. Religijność – metonimiczne więzi i praktyki uświęcania. Rozważania transdyscyplinarne nad siłą recepcji wzorców kulturowych – dr Bożena Józefów-Czerwińska (Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora)

 

GRUPA TEMATYCZNA III: ARCHEOLOGIA JAKO ZAWÓD

Sesja tematyczna 11. Zawód archeologa w Polsce. Stan obecny i perspektywy
Organizatorzy
mgr Alina Jaszewska (Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska Alina Jaszewska, Zielona Góra)
mgr Hanna Pilcicka-Ciura (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie)

Sesja odnosi się do najważniejszych aspektów wykonywania zawodu archeologa w naszym kraju.
1. Przede wszystkim powinniśmy zastanowić się nad etosem zawodu archeologa, czyli wartościami, normami i wzorami postępowania naszej grupy zawodowej. Czy takowe posiadamy? Jeśli nie – to co należy zrobić, ażeby archeolodzy szanowali swój zawód?
2. Etyka wykonywania zawodu archeologa – pomimo tego, że dokumentujemy pozyskane dla archeologii źródła, to jednak je niszczymy. Dlatego tak istotne jest, aby dokumentowanie było rzetelne oraz wykorzystywało wszelkie dostępne metody naukowe i badawcze, a czasami wybiegało „do przodu” – nie zawsze jesteśmy w stanie zrozumieć materialne „przejawy” egzystencji człowieka; być może w przyszłości nasi następcy będą w stanie je wyjaśnić. Szczególną uwagę należałoby zwrócić na następujące problemy:
- Etyka badań archeologicznych a teorie filozoficzne;
- Historia badań archeologicznych w kontekście etyki;
- Czynniki kształtujące współczesną etykę badań archeologicznych;
- Traktowanie szczątków ludzkich: metody analizy szczątków ludzkich i ich aspekty etyczne; gromadzenie i udostępnianie szczątków ludzkich w ramach ekspozycji muzealnych; status szczątków ludzkich w kontekście filozoficznym i religijnym;
- Miejsce etyki w kształceniu uniwersyteckim archeologów;
3.System prawny ochrony dziedzictwa archeologicznego oraz standardy wykonywania zawodu archeologa – czy obecnie obowiązujące prawo dostatecznie respektuje potrzeby archeologii? Jeśli nie – w jakim kierunku powinny iść ewentualne zmiany?
4. Metodyka badań archeologicznych – jakie powinny być standardy badań archeologicznych? Czy obecnie obowiązujące(?) mają odpowiednią rangę?
5. Archiwizowanie czy magazynowanie (przechowywanie) zabytków archeologicznych?
6. Odbiór społeczny zawodu archeologa – co archeolodzy powinni i mogą zrobić, aby przywrócić archeologię i swój zawód społeczeństwu?
7. Prawa autorskie a badania archeologiczne.

Referaty:
1. Zawód archeologa w Polsce: początki – rozwój – stan obecny – prof. dr hab. Jacek Lech (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa), mgr Hanna Pilcicka-Ciura (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie)
2. Archeologia – pomiędzy pasją a zawodem. Dylematy etyczne archeologa przełomu wieków – dr hab. Sławomir Moździoch (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Wrocław)
3. Prawno-etyczny wymiar szczątków ludzkich – mgr Magdalena Rutyna (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
4. Badania archeologiczne – usługa czy badania naukowe? – mgr Alina Jaszewska (Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska Alina Jaszewska, Zielona Góra)
5. Uwarunkowania metodyczne i konserwatorskie a praktyka wykonywania zawodu archeologa w kontekście archeologii inwestycyjnej w Polsce – mgr Zbigniew Misiuk (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa), mgr Hanna Mackiewicz (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Olsztyn)
6. Czy w archeologii funkcjonują prawa autorskie i ich ochrona? – mgr Renata Wiloch-Kozłowska (Pracownia Archeologiczna Renata Wiloch-Kozłowska, Gdańsk)
7. Badanie wśród studentów archeologii na temat ich wyboru i przyszłych oczekiwań zawodowych – mgr Jakub Wrzosek (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
8. Czy kodeks etyki wykona pracę za nas? Problematyka teorii i praktyki działania w ujęciu filozofii racjonalistycznej oraz jej antytezy postmodernistycznej: studium przypadku – dr Aleksander Dzbyński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Rzeszowski)

 

Sesja tematyczna 12. Muzea w archeologii - archeologia w muzeach
Organizatorzy:
dr Wojciech Brzeziński (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie)
dr Jacek Górski (Muzeum Archeologiczne w Krakowie)

Prowadzący proponują formułę dyskusji panelowej jako sposobu przedstawienia najważniejszych problemów polskiego muzealnictwa archeologicznego.
W pierwszej części zaproszeni paneliści przedstawią problemy w szerszej perspektywie, która obejmie:
- teoretyczne koncepcje muzeum ( w tym muzeum archeologicznego) w XXI wieku, ich rolę i miejsce w społeczeństwie, kierunki rozwoju i zagrożenia, w tym sytuację muzeów w Polsce dobie decentralizacji;
- muzea a służby konserwatorskie – instytucje odpowiedzialne za zachowanie dziedzictwa archeologicznego; ich wzajemne relacje.

Druga część sesji, również w formie dyskusji panelowej, obejmie wybrane problemy szczegółowe:
- muzea czy magazyny archeologiczne – instytucje muzealne wobec napływu źródeł i problem akcesji materiałów archeologicznych z badań ratowniczych;
- koncepcja tzw. ośrodków magazynowo-studyjnych jako miejsc przechowywania i udostępniania materiałów oraz szersza kwestia statusu zabytków archeologicznych – muzealia czy archiwalia;
- problemy inwentaryzacyjne oraz zasady dostępu do zbiorów w świetle ostatnich inicjatyw legislacyjnych.

Referaty:
Sesja w formie dyskusji panelowej:
Część 1:
1. Teoretyczne koncepcje muzeum ( w tym muzeum archeologicznego) w XXI wieku. Rola i miejsce muzeum w społeczeństwie – dr hab. Dorota Folga-Januszewska (Wydział Nauk Humanistycznych, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
2. Muzea a służby konserwatorskie i instytucje odpowiedzialne za zachowanie dziedzictwa archeologicznego, ich wzajemne relacje itp. – mgr Michał Grabowski (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)

Część 2:
3. Muzea czy magazyny archeologiczne – instytucje muzealne wobec napływu źródeł i problem akcesji materiałów archeologicznych z badań ratowniczych – mgr Leszek Lenarczyk (Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Głogowie)
4. Masowy napływ masowych zabytków – dylematy archeologa i muzealnika – dr Jacek Górski (Muzeum Archeologiczne w Krakowie)
5. Aktualne problemy udostępniania wiedzy o zabytkach w muzeach archeologicznych – mgr Agnieszka Jaskanis (Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie)

Postery:
I. Archeologia w Muzeum Ziemi Kociewskiej w Starogardzie Gdańskim – mgr Magdalena Wałaszewska (Muzeum Ziemi Kociewskiej, Starogard Gdański) brak ryciny z podpisem
II. Obwodowe Muzeum Historyczno-Artystyczne w Kaliningradzie (Kaliningradskij oblastnoj istoriko-chudožestviennyj muzej) w polskich badaniach nad Bałtami Zachodnimi – dr Mirosław Rudnicki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Łódzki), Konstantin N. Skvorcov (Instytut Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk, Moskwa)

 

Sesja tematyczna 13. Zarządzanie dziedzictwem archeologicznym
Organizator:
dr Jacek Wysocki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)

Problemy konserwatorstwa archeologicznego są aktualnie najbardziej palącymi i wymagającymi zdecydowanej interwencji ze strony środowiska archeologicznego. Środowisko konserwatorskie, pozbawione refleksji teoretycznej i zepchnięte na margines problematyki zarówno archeologicznej, jak i ochrony zabytków, nie jest w stanie wydźwignąć się z zapaści, w jakiej się znajduje, bez pomocy całego środowiska archeologicznego. A przecież to od środowiska konserwatorskiego w znacznej mierze zależy przyszłość ochrony dziedzictwa archeologicznego w Polsce.

Zgłoszone referaty dotyczą zarówno problematyki organizacji konserwatorstwa archeologicznego, jak i zarządzania dziedzictwem archeologicznym w XXI wieku.

Referaty:
1. Współczesna doktryna ochrony i zarządzania dziedzictwem archeologicznym na świecie – prof. dr hab. Zbigniew Kobyliński (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
2. Głos w dyskusji o skuteczności funkcjonowania systemu ochrony dziedzictwa archeologicznego – dr hab. Maciej Trzciński (Katedra Kryminalistyki, Uniwersytet Wrocławski)
3. Stan organizacji i systemu ochrony dziedzictwa archeologicznego – próba diagnozy. Spojrzenie konserwatora – mgr Jacek Koj (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Katowicach Delegatura w Częstochowie)
4. Ustawa o ochronie zabytków. Prawie 10 lat doświadczeń praktyka w zakresie ochrony archeologicznej – mgr Magdalena Nowak (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi)
5. Ochrona i opieka nad zabytkami archeologicznymi – aspekt finansowo-prawny – mgr Łukasz Stelmaszczyk (Warszawa)
6. Rejestr i ewidencja stanowisk archeologicznych w Polsce – analiza zasobu i możliwości – mgr Michał Grabowski (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa), mgr Agnieszka Niemirka (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
7. Problem ochrony tzw. „płaskich” stanowisk archeologicznych objętych wpisem do rejestru zabytków – mgr Agnieszka Krawczewska (Powiatowy Konserwator Zabytków, Poznań)
8. Zabytek archeologiczny w krajobrazie kulturowym – dr Jacek Wysocki (Instytut Archeologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
9. Ochrona podwodnego dziedzictwa kulturowego w polskiej strefie Bałtyku – mgr Iwona Pomian (Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku)
10. Dziedzictwo archeologiczne w strategiach rozwojowych polskich samorządów. Zapisy martwe czy żywe? – mgr Grzegorz First (Instytut Archeologii, Uniwersytet Jagielloński)
11. Planowanie przestrzenne w ochronie dziedzictwa archeologicznego – czy to skuteczny instrument prawny? – mgr Krzysztof Spychała (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Opolu)
12. Narodowy Instytut Dziedzictwa jako wsparcie merytoryczne służb konserwatorskich w zakresie ochrony dziedzictwa archeologicznego – mgr Jakub Wrzosek (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa), mgr Ewa Prusicka-Kołcon (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
13. Współpraca w zakresie badań archeologicznych na linii konserwator zabytków – inwestor – archeolog – mgr Ryszard Kołomański (Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska Ryszard Kołomański, Jelenia Góra)
14. Adaptacje obiektów zabytkowych – archeologia w służbie projektanta – mgr Radosław Herman (ARCH-TECH sp. z o.o., Łódź), mgr Wojciech Dudak (ARCH-TECH sp. z o.o., Łódź)
15. Promowanie nowego modelu ochrony dziedzictwa archeologicznego poprzez program MKiDN Dziedzictwo kulturowe: ochrona zabytków archeologicznych. Podsumowanie rezultatów projektów z lat 2011-2012 – mgr Agata Byszewska (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
16. Geoprzestrzenny system ewidencjonowania obiektów Archeologicznego Zdjęcia Polski na obszarze ziemi chełmińskiej – mgr Jerzy Czerniec (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa), dr inż. Krystian Kozioł (Katedra Geomatyki, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie), Bartłomiej Bęgziak (COWI Polska sp. z o.o., Bielsko Biała), Roman Orlikowski (Geopolis sp. z o.o., Włocławek)
17. Problematyka konserwacji reliktów architektonicznych in situ przy zastosowaniu konstrukcji zabezpieczających w Polsce na przełomie XX i XXI wieku – mgr inż. arch., M.Sc.A. Ewa M. Charowska (doktorantka, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
18. Podróż w czasie. Rekonstrukcja czy destrukcja? – mgr Agata Byszewska (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)

Postery:
I. Czy da się wywłaszczyć grodzisko wpisane od rejestru zabytków? – mgr Magdalena Nowak (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Łodzi)

 

Sesja tematyczna 14. Komunikacja społeczna w archeologii
Organizator:
mgr Szymon Zdziebłowski (Muzeum Archeologiczne w Poznaniu)

Jak archeologia i archeolodzy postrzegani są przez społeczeństwo?
Czy kogoś interesują wyniki prac archeologów?
W jaki sposób archeolodzy powinny prezentować wyniki swoich prac, by były zauważone i docenione?
Po co w ogóle promować archeologię?
Jaka jest rola współczesnych mediów i narzędzi PR?
Do sesji zapraszam zarówno popularyzatorów archeologii – niekoniecznie będących z wykształcenia archeologami czy historykami, dziennikarzy, osoby pracujące na stanowiskach PR lub marketingu w muzeach lub instytucjach badawczych, jak i archeologów chcących podzielić się swoimi doświadczeniami w tej dziedzinie. Celem sesji będzie zaprezentowanie kluczowej roli skutecznej komunikacji w nauce – zarówno pomiędzy archeologami, jak również między światem nauki i szeroko pojętym społeczeństwem. Ukazane będą również dobre praktyki w popularyzacji i promocji archeologii na konkretnych case studies. A mottem przyświecającym obradom będzie sformułowanie: popularyzacja archeologii i skuteczna komunikacja archeologii jest równie istotna, co sama archeologia. Obie muszą istnieć nie obok siebie, ale w symbiozie.

Referaty:
1. Promocja, wizerunek, relacje – praktyczne rozwiązania dla muzeów archeologicznych na przykładzie Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie – Kamila Brodowska (Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego im. Stefana Woydy w Pruszkowie)
2. Serwisy społecznościowe i aplikacje pomocne w praktyce muzealnictwa archeologicznego. Przegląd technologii i ich praktyczne zastosowanie – Bogna Buziałkowska (Muzeum w Koszalinie)
3. „W gnieźnieńskim grodzie” – edukacyjna aplikacja mobilna w 3D  i „rozszerzonej rzeczywistości” – mgr h. s. Magda Robaszkiewicz (Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie)
4. Dziedzictwo archeologiczne w działaniach edukacyjnych NID – dr Agnieszka Oniszczuk (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
5. Palmyra – Oaza Wyobraźni, czyli obchody Roku Palmyreńskiego w Polsce – mgr Marcin Wagner (Instytut Archeologii, Uniwersytet Warszawski)
6. Między panem, wójtem i plebanem – wpływ kontaktów z lokalną społecznością na badania archeologiczne na przykładzie prac wykopaliskowych w Wilczycach i Chodliku – mgr Zbigniew Kubiatowski (Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa)
7. Archeolog i społeczeństwo. O postrzeganiu archeologów i ich współpracy ze społecznością lokalną – mgr Kornelia Kajda (Instytut Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)
8. Dokumentacja filmowa wykopalisk archeologicznych i jej różnorakie zastosowanie – dr Hubert Chudzio (Instytut Historii, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków)
9. Archeologia w mediach – perspektywa dziennikarza naukowego – Urszula Rybicka (Polska Agencja Prasowa)
10. Jaka jest rola współczesnych mediów i narzędzi PR? – mgr Wioletta Łabuda-Iwaniak (Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa)
11. Językowe środki wyrazu w artykułach popularyzujących archeologię – dr Katarzyna Jarosz (Międzynarodowa Wyższa Szkoła Logistyki we Wrocławiu)

Postery:
I. Four hundred years of Angkor mapping/Czterysta lat mapowania Angkor – Kasper Hanus (Department of Archaeology, the University of Sydney)